Posts Tagged ‘ papier ’

Nog maar eens een boekje

Bij het opruimen van de boekenkast kwam ik (of nou ja, Man des Huizes, die het daadwerkelijke opruimen deed) een oud nummer tegen van het tijdschrift Handboekbinden. Waar ik dat nu weer vandaan heb, geen idee. Maar er stond wel een leuk, laagdrempelig boekje in. Het leek me heel geschikt als verzamelalbumpje voor de rondslingerende Polaroids.

Polaroids

Ik had bedacht dat het A5-formaat moest worden, da’s wel zo makkelijk: een A4 doormiddenknippen, en dat dan weer dubbelvouwen tot katernen. Precies het goede formaat voor een Polaroid. Ik gebruikte dik papier om wat stevigheid te hebben voor het gewicht van de foto’s. Twee tabbladen uit een multomap, en twee opengeknipte enveloppen.

dik papier

Ik maakte er twee katernen van elk 4 dubbelgevouwen velletjes mee, en aan de hand daarvan knipte ik het omslag op maat.

katernen

Voor dat omslag moest ik een stuk dun karton hebben dat twee keer zo breed was als het boekje, plus twee keer 1 centimeter, plus nog een centimeter of drie aan weerszijden. Ik had nog een drukproef liggen van een boekomslag met een mooi gekleurde binnenkant, die voor mijn boekje promoveerde tot buitenkant. Over de binnenkant hoef je je geen zorgen te maken, die is straks niet zichtbaar.

Vouw het omslag dubbel, met de goede kant naar binnen. Vouw dan beide kanten 1 centimeter van het midden weer terug. Je hebt nu een zigzagje in het midden.

Zigzag

In elke vouw komt een katern, dat je evan vastzet met een paperclip.

katernen in de band

Markeer in elk katern op dezelfde hoogte drie rijggaatjes en prik ze door met een naald.

voorgeprikte gaatjes

Naai het boek in elkaar. Begin binnen in het midden van katern 1 en prik naar buiten (1). Dan naar boven in katern 2 (2), omlaag naar het midden van katern 2 (3), naar buiten en naar boven in katern 1 (4), binnendoor naar onder in katern 1 (5), naar het midden van katern 2 (3), omlaag naar katern 2 (6), terug naar het midden van katern 1 (1), waar je afbindt.

naaischema

Op de rug zie je nu twee kruizen.

de genaaide rug

Vouw nu de flap van het omslag om de eerste pagina heen.

flappen omvouwen

Pons naast elkaar twee gaatjes door de drie lagen papier (omslag, pagina 1, flap) heen, vouw de flap terug en pons naar binnen toe een derde gaatje alleen door het omslag en pagina 1 (niet door de flap dus). Rijg een lintje van binnen naar buiten door het derde gaatje, naar binnen door het tweede gaatje, en weer naar buiten door het derde gaatje. Zet het binnen de flap vast met een knoopje of een druppel lijm of zo. Herhaal voor de achterflap.

Lintje erin

Ik gebruikte twee van die lintjes die altijd in nieuwe kleren zitten, om een shirt goed op het hangertje te houden. Zijn die ook nog ergens goed voor.

Teken nu op elke pagina twee hoekjes van een Polaroid af, en snijd die open (alleen de stippellijn op de foto, niet het hele hoekje).

hoekjes inknippen

Schuif de foto’s in de sneetjes, en hoppa: een kant en klaar fotoalbum.

boekje af

Advertenties

Papier van prei

Het is al weer twee jaar geleden dat ik mij even intensief bezighield met het maken van papier. Na het gekleurde en het deels plantaardige uienpapier, was het laatste experiment dat ik indertijd ben aangegaan, het maken van totaal plantaardig papier van prei.

Prei voor de papiermakerij.

Het idee was zo’n beetje hetzelfde als bij het uienpapier: het plantaardige materiaal (de taaie groene delen van de prei die ik toch niet ging opeten) in kleine stukjes hakken, een dagje laten weken, een paar uur flink stukkoken, en vervolgens door de keukenmachine halen. Dit keer voegde ik geen papierpulp toe, het zou helemaal plantaardig worden.

Geshredderde prei.

Het resultaat was wat dunnere pulp. Omdat ik geen enorme bak vol had, goot ik de pulp met een kopje in een vloeiende beweging in mijn raam.

Preipulp in het papierraam.

Verder werkte ik het af op dezelfde manier als het eerdere papier.

textielafruk (op groen papier)

Het papier is prachtig groen, maar heeft een wat typische structuur. Het is vrij bros, en ik durf het niet echt te vouwen, uit angst dat het breekt.

Ik dacht er pas nu weer aan omdat ik het laatst tegenkwam toen ik op zoek was naar papier voor mijn anthotypes. Daar is het denk ik niet echt geschikt voor, maar als achtergrondpapiertje voor een mooie foto in een lijstje doet het het wel goed.

Papier met uien

Een volgende stap in de papiermakerij, na het gewone en het gekleurde papier, was het maken van plantaardig papier.Allerlei planten zijn geschikt, maar planten met lange vezels, zoals mais, prei, monstera en dergelijk, zijn het beste.

Eerst maar eens iets makkelijks, met materiaal dat iedereen wel in huis heeft: uienschillen. Het is een soort mengpapier, van gewone pulp en uienpulp. De uienpulp wordt op vergelijkbare manier gemaakt als de gewone pulp. We nemen de droge schillen, in mijn geval een mengeling van gewone ui en rode ui, scheuren ze in kleine stukjes, en laten ze een nachtje weken in water. Vervolgens wordt de boel een uur of drie doorgekookt.

kokende uienschillen

De schillen ogen daarna in mijn ogen nauwelijks zachter dan ze aanvankelijk waren, maar ze lieten zich toch vrij goed fijnmalen in de blender. Daarna mengen met de gewone pulp. Ongeveer 50/50, misschien iets meer ui dan papier. Het resultaat is een vrij bruine pulp, die zich verder min of meer hetzelfde laat verwerken als gewone pulp.

uienpulp

Net als bij het gekleurde papier droogde dez pulp weer een stuk lichter op dan hij nat was. Het resultaat is een aardig lichtbruin papier met donkerdere stukjes erin. Ik vind het wel wat hebben.

opgedroogd uienpapier

Gekleurd/gemarmerd papier

Tijdens het maken van papier kwam ik wat tips tegen voor het maken van gekleurd papier. Toen ik toch bezig was dat ook maar eens geprobeerd.

voedingskleurstof

De eerste methode was er een om gemarmerd papier te maken. De kunst is om daarvoor pulp in twee kleuren te gebruiken: een deel in de ene kleur, en een deel in de andere. Ik kleurde de pulp rood en oranje met voedingskleurstof. Vervolgens giet je twee porties pulp tegelijk in het houten raam (volgens de methode zonder gaas, zie de link hierboven), een witte en een gekleurde. Even schudden om ze grof te mengen, en verder afwerken zoals gewoon papier.

Het resultaat was vrij telroze pulpeurstellend, zoals misschien te zien is in het plaatje hiernaast. Het mengen van de kleuren ging niet echt geweldig, op zijn best ontstond een vel dat roze met wat oranje vlekken was. Toen het nat was leek het nog ergens op, maar eenmaal droog werd de kleur ook steeds lichter.

Daarna maar alle pulp gekleurd, om egaal gekleurd papier te maken. Hield ook niet echt over, het bleef een stuk lichter dan ik gehoopt had. Volgende keer toch meer kleurstof gebruiken denk ik, of andere verf of inkt of zo. Het  enige dat goed geluerd raakte, was de witte theedoek die ik gebruikte om het papier te drogen. Dat had ik natuurlijk van tevoren kunnen bedenken, maar toch…

nogal licht gekleurd papier

Na de gekleurde pulp dan maar een poging tot marmeren gedaan. De standaardmethode is de volgende: je neemt een platte bak water waar je vel papier helemaal in past. Daar laat je wat druppels verschillend gekleurde ecoline in vallen, je haalt er een sateprikker of iets dergelijks een paar keer doorheen (niet te veel, je moet wat streperige patronen krijgen, het moet niet helemaal gemengd worden), en dan leg je voorzichtig je papier in het water. Als het goed nat is voorzichtig opvissen en laten drogen. Nu was ik op internet ook een aardige methode tegengekomen met scheerschuim die ik wel eens wilde proberen.

De theorie is als volgt: je neemt weer die platte bak waar je vel papier inpast, maar in plaats van met water spuit je er een laag scheerschuim in (speciaal aangeschaft el cheapo schuim in mijn geval, niet de dure Gilette van de Man des Huizes, zo krenterig ben ik dan ook wel weer). Je laat er wat flinke klodders ecoline, of, in mijn geval, voedingskleurstof op vallen, en haalt er een sateprikker of iets dergelijks door heen en weer. Ook hier: niet al te veel, je wilt een fijn vlammend patroon, geen egale troep.

Vervolgens leg je het vel papier erop, drukt het voorzichtig wat aan, zodat het hele vel goed tegen het schuim aankomt. Dan trek je het eraf, en schraapt het schuim er met een oude bankpas of vergelijkbaar pasje vanaf. Als het goed is heb je dan een fraai marmerpatroon op je papier, dat bovendien aangenaam naar scheerschuim ruikt. De eerste testvelletjes van normaal, niet zelfgemaakt papier gaven hoop. Weliswaar werd snel duidelijk dat te veel verschillende kleuren niet heel mooi wordt, en ook het maken van een goed patroon kostte wat oefening, maar het was een hoppgevend begin.

eerste poging tot marmeren

Helaas bleef het daar een beetje bij. Bij het zelfgemaakte papier bleek namelijk dat dat de kleurstof veel sterker opzuigt. Resultaat was dus geen fijngetekend patroon, maar voornamelijk rommelige vlekken.

Nogal vlekkerig gemarmerd papier.

Om een mooi resultaat te krijgen zou ik het papier eerst moeten behandelen met stijfsel of sunlight zeep of iets dergelijks. Ook als ik nog eens met vulpen of zo op het papier wil schrijven zal dat nodig zijn.

Uiteindelijk zijn er wel een paar enigszins acceptabele resultaten uitgekomen, maar toch niet helemaal waar ik op gehoopt had. Maar leerzaam was het wel.

roze gekleurd papier met rode marmer.nog meer gemarmerd papiergekleurd en gemarmerd papier

Meer papier

Na het aanvankelijke succes met de papiermakerij besloot ik nog eens wat verder te experimenteren. Uit een boekje van de bieb kwam een iets andere manier van papier maken. Op aanraden van dat boekje toch nog eens een poging gedaan met printerpapier in plaats van kranten.  Men neme dus wat oude printjes, scheure die in kleine stukjes, mikke het in een bak water, en hebbe dan een nachtje geduld terwijl de boel staat te weken.

papier in de week

Dan toch in de blender, alleen in wat kleinere porties tegelijk.

papier in de blender

Resultaat is een goede, gelijkmatige pulp.

Papierpulp

Eerder heb ik papier gemaakt met een schepraam, maar dit keer heb ik het gegoten. Dit naar aanleiding van het eerdergenoemde boekje. Dat gaat als volgt. Je begint met een raampje van vier latjes. Dit keer geen fotolijstje, omdat het handig is als het raam wat dieper is, dan kan je er meer pulp in gieten.

raam

Dan neem je een dienblad, waarop je een vaatdoekje legt. Een beetje vochtig is handig, dan blijft het goed plat liggen. Meestal wordt vilt aangeraden, maar wie heeft er nu lappen vilt liggen waar ie vieze smurk op wil gieten? Vaatdoekjes (schone!) zijn een stuk algemener, en werken net zo goed. Daar zet je het raam op, en dan giet je er snel een kop (of twee) pulp in. Schud het dienblad om de pulp mooi te verdelen.

De dikte van de pulp is altijd een beetje gokken. De kunst is het dun genoeg te maken dat het mooi vlak uitvloeit, maar dik genoeg dat je er geen liters van in het raam hoeft te gieten om een acceptabel laagje te krijgen. Dan duurt de volgende stap namelijk zo lang: het opdeppen van het water dat onder het raam door in het vaatdoekje trekt. Met een sponsje neem je zo veel mogelijk water op rondom het raam. Pas daarbij op dat het raam niet verschuift. Ene hand op het raam drukken en met de andere hand eromheen deppen werkt bij mij wel goed. Dit deppen kan even duren, afhankelijk van hoeveel water er in de pulp zit.

Als er nauwelijks meer water op te deppen valt, leg je een tweede doekje over het raam heen en dept dan het overtollige water van de laag pulp af.

overtollig water opdeppen

Als het ergste weg is, haal je voorzichtig het doekje weg, en tilt het raam op. Weer een droog doekje eroverheen en dan even goed met de deegroller eroverheen. Daarmee rol je nog wat resterend water uit het papier, en je pers het nog wat extra plat.

platrollen

Het doekje hoeft overigens niet echt per se een vaatdoekje te zijn. Ervaring leert dat een theedoek of zo ook prima werkt, alleen krijg je dan een afdruk van het weefsel in het papier in plaats van dat het helemaal plat wordt.

textielafruk (op groen papier)

Daarna hoef je het alleen nog maar te laten drogen, en dan kun je het met een beetje beleid voorzichtig van het doek trekken. Hoe dunner, hoe sneller het scheurt, maar ook vrij dunne velltjes zijn nog verrassend goed los te krijgen.

droog het papier

En dan heb je een keurig velletje papier. Als je het aan de lucht laat drogen kan het wat bobbelig worden, maar als je het als het bijna helemaal droog is nog onder een stapeltje dikke boeken stopt (eventueel nog tussen wat extra droge doekjes of kranten om je boeken tegen vocht te beschermen) wordt het zeker mooi plat.

handgeschept papier

Papier

In een vlaag van daadkracht besloot ik eindelijk eens werk te maken van een langgekoesterd verlangen om zelf papier te maken. Na wat licht googelen en wat afgestofte herinneringen aan de basisschool kwam ik al snel met een eenvoudig plan van aanpak. Nodig voor papier maken zijn:

– oud papier

– water

– teiltje

– een schepraam met gaas

– een stapel schone vaatdoekjes

Het idee is simpel: om milieuverantwoord gerycycled papier te maken kun je het beste oud papier tot pulp verwerken. Men neme wat oude kranten en wat oud printpapier, scheure die in zo klein mogelijke stukjes, en mikke ze in een emmer water. Na een halve dag weken probeerde ik het proces wat te versnellen door de boel in de blender te mikken. Slecht idee. Ontzettend vieze blender, en echt bevredigend was het resultaat niet. Ook koken hielp niet echt in mijn beleving. Gewoon wat langer laten weken dus. Het hielp ook om het printerpapie er zo veel mogelijk uit te vissen. Dat is duidelijk van een beter kwaliteit dan krantenpapier, en verpulpt dus minder goed.

Terwijl de boel in de week stond kon ik me buigen over het schepraam. Een goedkoop houten fotolijstje leverde het raampje, en het muskietennetje voor de ingang van een afgedankte binnentent leverde het gaas. Raam + gaas + nietjes = schepraam.

Schepraam om papier te maken

Inmiddels waren mijn oude kranten genoeg verpulpt. In het teiltje ermee (aangelengd met voldoende water, het moet meer soep zijn dan vla) en scheppen maar. De kunst is om een mooi gelijkmatig laagje te krijgen, niet te dik (dan krijg je karton), en ook niet te dun (dan wordt het vloeipapier).

Vervolgens laat je even het overtollige water eruit lopen en kiep je het schepraam met een snelle beweging ondersteboven op een (schoon!) vaatdoekje. Het kostte af en toe even voorzichtig duwen en wrijven voor het papier van het raam afkwam, maar vooral in het begin ging dat nog vrij goed. Toch blijft het, ook bij de dikkere stukken, wel oppassen, het laagje scheurt vrij makkelijk.

Daarna is het een kwestie van drogen.

Het resulterende papier is een beetje grijzig door de oude kranteninkt, maar heeft wel een aangenaam ambachtelijk rafelrandje. Je ziet wel het patroon van het gaas, maar dat is ook geen ramp. Na een paar vellen had ik het kunstje wel door en ben ik het papier wat gaan opleuken door bloemblaadjes in de bak met pulp te strooien voor een speels effect. Die bloemblaadjes houden zich tot nu toe goed, geen tekenen van verwelking of zo.

Rafelrandje

Papier met bloemblaadjes

Naarmate ik meer pulp opschepte werd het papier wel steeds dunner, tot er uiteindelijk dun vloeipapier overbleef dat maar met moeite van het raam af wilde. Toch een geslaagd experiment.

Ambachtelijk gemaakt papier