Stereofotografie

Vorig jaar kocht ik het boek Queen in 3D, vol met stereofoto’s van de band Queen. Gitarist Brian May blijkt behalve muzikant namelijk ook groot liefhebber en verzamelaar te zijn van stereofoto’s. Zijn London Stereoscopic Company geeft behalve het genoemde boek ook setjes klassieke stereofoto’s uit, en hij heeft zelf ook heel wat stereofoto’s gemaakt in de loop der jaren. Aangezien bij het boek ook een speciale stereoviewer zat, leek het me leuk om ook eens wat stereoplaatjes te gaan schieten.

Toevallig had ik ook net de Holga TIM aangeschaft, die met zijn twee lenzen naast elkaar ook een soort stereocamera is. Ik ging dus op pad om wat stereoplaatjes te schieten. Ik gebruikte twee methodes:

  • Met de twee lenzen tegelijk schieten, in de hoop dat de afstand tussen de lenzen genoeg zou zijn voor een stereo-effect.
  • Omdat ik twijfelde of de afstand wel genoeg zou zijn, maakte ik ook wat foto’s met één lens tegelijk, waarbij ik tussen de twee foto´s een klein stapje opzij deed.

Het resultaat was een serie bijna identieke duo´s, waarbij wel bleek dat je bij het één voor één fotograferen wel moet zorgen dat je de camera recht blijft houden…

Stereofoto met twee lenzen tegelijk. Holga TIM met Lomography Lady Grey 400 film.

Stereofoto met twee lenzen tegelijk. Holga TIM met Lomography Lady Grey 400 film.

Stereofoto met losse foto´s met een stapje ertussen. Holga TIM met Lomography Lady Grey 400 film.

Stereofoto met losse foto´s met een stapje ertussen. Holga TIM met Lomography Lady Grey 400 film.

Bij gebrek aan printer thuis maakte ik na het inscannen eerst een paar zogenaamde wiggle gifjes. Die waren lang niet onaardig (en een goede manier om hier wat van het effect zichtbaar te maken).

Gif van twee bijna identieke foto's. Holga TIM met Lomography Lady Grey 400 film.

Gif van twee bijna identieke foto’s. Holga TIM met Lomography Lady Grey 400 film.

Aardig, maar nog niet helemaal het spectaculaire 3D-effect waar ik op hoopte. En ik wilde natuurlijk ook de stereoviewer uitproberen. Dus printte ik mijn foto’s uit, een beetje op de gok wat me een goede afmeting leek. Later las ik op de stite van de Stereoscopic Company dat 7 à 7,5 cm afstand tussen de middelpunten van de foto’s ideaal is. Gelukkig zat ik daar niet al te ver vanaf.

Stereoviewer met foto's.

Stereoviewer met foto’s.

En zowaar! 3D! Zomaar zelf gemaakt en alles. Zowel de foto’s met beide lenzen tegelijk als die met de lenzen apart werken. Wel is het effect wat duidelijker als je ze los maakt, of het moeten echt close-ups zijn (zoals de bol knoflook). Maar een klein stapje opzij is al genoeg, of zelfs van je ene voet op je andere voet leunen. Verder werkt het het best als je een duidelijk losstaand voorwerp tegen een achtergrond hebt (weer die knoflook, of een gebouw), of een straatje met duidelijk diepte.

Je hoeft er natuurlijk ook niet speciaal een camera met twee lenzen voor te gebruiken, elke camera is goed, het is gewoon een kwestie van twee keer afdrukken. Dit gaat het denk ik heel leuk doen op vakantie, in pittoreske smalle steegjes en zo. Het is in elk geval zeker voor herhaling vatbaar.

Advertenties

Tweede poging filmsoep

Mijn eerste poging tot filmsoep was niet geweldig, maar ook weer geen totale mislukking. Ik wilde er dus wel een tweede poging aan wagen. Ik gebruikte dit keer een fatsoenlijke camera, genoeg licht, en liet het rolletje mee in de afwasmachine draaien (op 65°). Ik liet het dit keer een week of drie drogen voor ik het ontwikkelde, en daar werkte beter. Bij de leader zag je wel dat een deel van de emulsie helemaal weg was, wat me enige zorgen baarde.

Aangetaste emulsie

Aangetaste emulsie

Na het ontwikkelen boek dat gelukkig mee te vallen. Een paar kleine plekjes waar de emulsie waar was aangevreten, op een nog best decoratieve manier, en verder was de film redelijk intact.

De film was daarbij ook nog eens redelijk waar ik ervan gehoopt had. Gezellige kleurzwemen en hier en daar lichtgevend gele spikkels, maar wel zo dat de foto’s nog herkenbaar en schep waren. Helemaal niet onaardig. Ik durf niet te zeggen of ik dit vaker ga doen, maar in principe geeft de afwasmachine-methode eigenlijk best leuke resultaten.

Door de afwasmachine gehaalde film.

Door de afwasmachine gehaalde film, met bovenaan een plekje weggevreten emulsie.

Door de afwasmachine gehaalde film.

Door de afwasmachine gehaalde film.

Door de afwasmachine gehaalde film.

Door de afwasmachine gehaalde film.

Triomf!

Eind 2016 tikte ik bij de kringloopwinkel een fraai cameraatje op de kop, een Ricoh 500G. Ik viel voor het fraaie uiterlijk en kon niet wachten om er mee op pad te gaan. Wel moest ik eerst de vieze prut van een vergane binnenbekleding wegpoetsen. Al snel bleek dat de reepjes fluweel die ik ter vervanging in de camera had geplakt niet voldoende waren. Lichtlekken zover het oog reikte.

Meer fluweel dus. Maar helaas, nog altijd niet genoeg fluweel. Dat zag ik pas twee rollen later, want ik had in mijn optimisme de Ricoh al meegenomen op vakantie. Gelukkig vielen de lichtlekken op de winterse zwartwitfoto’s wat minder op, maar het bleef jammer. Nog wat extra fluweel dus. Tot mijn chagrijn bleek ook dit nog niet genoeg te zijn.

Bij de meeste andere camera’s zou ik het al lang en breed hebben opgegeven. Maar de Ricoh 500G was zo mooi, en de foto’s die wel lukten, waren toch wel weer zo goed dat ik het niet zomaar wilde opgeven. Meer fluweel dus, tot ik bijna bang was dat de camera spontaan open zou springen. Maar met succes. Het kreng is eindelijk lichtdicht! Triomf!

Ricoh 500G met Agfa Vista Plus 200

Ricoh 500G met Agfa Vista Plus 200

We gaan mooie dingen maken, mijn Ricoh 500G en ik.

Spijkerboek

Na mijn kartonnen longstitch boek wilde ik nog wel eens zo’n omslag maken. Ik had weliswaar nog altijd geen lap leer, maar wel wat oude lappen van een verbouwde spijkerbroek. Ik dacht, als je daar nu twee lagen van op elkaar naait, heb je ook wel een stevig omslag.

Zo bedacht, zo gedaan. Om te beginnen knipte ik twee lapjes en plakte die met strijkband met de binnenkant tegen elkaar. Dit om verschuiven bij het naaien te voorkomen.

Daana stikte ik met het naaimachine de lapjes stevig op elkaar. Ik maakte twee rechthoeken met een centimeter of twee ertussen, plus nog een extra strookje op wat de flap zou worden. Ik gebruikte verschillende kleuren boven- en onderdraad, omdat ik geen zit had een nieuw klosje op te spoelen.

Ik had inmiddels een handleiding gevonden waarin je verschillende katernen met één draad kon instikken, maar had niet goed gekeken. Ik had al mijn katernen namelijk al op drie plaatsen ingeprikt, terwijl ik voor deze methode een oneven aantal gaatjes moest hebben. Het werden dus toch weer los ingenaaide katernen. Ik prikte ook gaatjes voor in de stof (gemarkeerd met een dunne pen voor de zichtbaarheid.

Dit keer gebruikte ik een wat dikkere draad, die goed bij de blauwe stof past. Als sluiting gebruikte ik een reepje zoom dat over was na het knippen van de srof. Met een klein drukkertje erop om de boel dicht te houden.

Tot slot rafelde ik de randjes van de stof nog wat uit, voor een nostalgisch afgeknipte-spijkerbroekgevoel (van toen ik in de jaren ’90 op de middelbare school eindeloos aan de randen van mijn afgeknipte spijkerbroek zat te prutsen om priecies de goede rafelrand te krijgen).

Ik ben niet ontevreden.

Eerste poging filmsoep.

Voor mijn maadelijkse fotoproject stond de filmsoep op het programma: mishandel je film met chemicaliën en kijk wat er gebeurt. Het is iets waar ik een beetje dubbel tegeover sta. Het kan fantastische resultaten opleveren, veelkleurig en psychedelisch. Maar voor het zelfde geld verpest je je dure film en mooie foto’s er totaal mee. Een beetje onzekerheid wat betreft resultaat is wel leuk (daarom houd ik van analoge fotografie tenslotte), maar je kunt het ook overdrijven. Maar goed, ik wilde het toch wel eens proberen.

Ik deed een eerste poging en dropte een half rolletje volgeschoten film in een kop koffie met baking soda en lief het een uurtje staan. Toen liet ik het een dag of wat drogen en ontwikkelde hem. Ik had hem niet lang genoeg laten drogen want de film plakte nog behoorlijk toen ik hem uit de cassette probeerde te trekken. Uiteindelijk moest de flessenopener eraan te pas komen om het hele rolletje te slopen. Filmsoep met extra garnituur van krassen en stof dus.

Het resultaat is niet bijster spannend. 100 iso film en grouw decemberweer gaan niet echt samen, dus de meeste foto’s waren nogal onderbelicht. Met de chemische mishandling erbij zagen de meeste er dan ook ongeveer zo uit.

Eerst poging filmsoep. Ricoh 500G  met Lomography CN 100.

Eerste poging filmsoep. Ricoh 500G met Lomography CN 100.

Een paar vuurwerkfoto’s waren al wat beter. Er stond in elk geval wat op. Toch waren ze beter geweest zonder filmsoep.

Eerste poging filmsoep. Ricoh 500G  met Lomography CN 100.

Eerste poging filmsoep. Ricoh 500G met Lomography CN 100.

Eigenlijk de enige foto die er een beetje uitzag zoasl ik had gehoopt was deze. Zie de gezellige licht psychedelische kleurwazen.

Eerste poging filmsoep. Ricoh 500G  met Lomography CN 100.

Eerste poging filmsoep. Ricoh 500G met Lomography CN 100.

Een wat matig resultaat. Maar vooruit, ik zal het nog wel eens proberen met een andere cocktail.

Longstitch boekje in karton

Op de internets zag ik allerlei mooie handgemaakte boekjes met leren omslag. Sjiek, maar ik heb geen lappen leer rondslingeren om tot boek te maken. Ik dacht, met karton kan het vast ook wel. Ik koos dus een handleiding op internet uit en gind aan de slag.

Ik had een oude wijncatalogus liggen met een gezellig bloemenplaatje op het omslag. Dat omslag was wel geschikt, leek me. Om de reclame aan de binnenkant aan het oog te onttrekken en het meteen wat steviger te maken, plakte ik er bijpassend geel hobbypapier op. Het was net wat te kort, omdat ik er wel voor moest zorgen dat de twee soorten papier met de vezels in de zelfde richting lagen (anders buigt het minder goed, en kan het in verschillende richtingen gaan werken). Nou ja, we deden het er maar mee.

Wijncatalogus met papier.

Wijncatalogus met papier.

Ik maakte wat voorvouwen voor de rug: ik mat de dikte van de drie katernen van kladpapier en maakte toen twee rillen op de goede afstand. De ril die ik maakte voor de omslagflap ging scheef, da’s dan weer jammer.

Rillen en keepjes.

Rillen en keepjes.

Daarna maakte ik vier keepjes in de rug om de katernen vast te naaien. In de katernen kwamen ook steeds vier gaten. Dit keer niet met een gammele kopspeld en zere vingers, maar met een daadwerkelijke priem. 5 euro well spent, zeg ik.

Een heuse priem.

Een heuse priem.

Pas op het moment dat ik de katernen ging vastnaaien (met een simpele pamfletsteek) kwam ik erachter dat elk katern apart moest worden vastgemaakt (zoals ik ook vaak een recept pas tijdens het koken lees…). Jammer, want ik vind het mooier als alles in één keer wordt genaaid. Maar ik had geen zin om op zoek te gaan naar een andere tutorial, dus ik deed het maar gewoon braaf.

Het resultaat is evengoed heel aardig, voor een eerste poging. Niet helemaal recht, maar ach.

Zo goed als recht stikwerk.

Zo goed als recht stikwerk.

Als sluitkoord heb ik gewoon een koordje gehaakt, in net de verkeerde kleur geel. Past net niet helemaal, maar ach, eerste poging dus he?

Ik ben niet ontevreden.

Boekje met net niet passend sluitkoord.

Boekje met net niet passend sluitkoord.

Beeronol

Als eerste fotoproject van 2018 stond de beeronol op het programma. Beeronol is verwant aan caffenol, maar in plaats van oploskoffie gebruik je bier. Sommige websites geven recepten met Guinness, waarschijnlijk vanuit de gedachte dat je bier moet gebruiken dat naar koffie smaakt, maar dat is onzin: ook het allergoedkoopste alcoholistenbier werkt prima. Het is niet alsof je dat bier nog kan opdrinken als je er foto’s mee hebt ontwikkeld, dus waarom lekker bier gebruiken als het ook met smakeloos pils kan.

Overigens blijkt bier maar één van de vele mogelijkheden te zijn om te variëren op caffenol. Tijdens mijn research (lees: bij het googlen) kwam ik op een site van een Duitse fotograaf die enthousiast had geëxperimenteerd met allerlei ontwikkelaars: bier, thee, magnolia-aftreksel, bietensap, noem maar op. Op weer een andere site lag ik een verklaring. In de zelfbrouw-ontwikkelaars heeft de vitamine C de rol van zwakke ontwikkelaar, en als je er dan een tweede zwakke ontwikkelaar bijmengt, is dat genoeg om je film te ontwikkelen. De soda maakt het geheel dan basis, wat ook nodig is. Veel plantaardige stoffen blijken zo’n zwakke ontwikkelaar te zijn, dus er zijn talloze varianten op caffenol mogelijk. Alleen is de koffie de bekendste (en misschien de variant die het beste werkt).

Goed, genoeg theorie, er moest natuurlijk gekeken worden of het ook in de praktijk werkt. Ik besloot om alles met standontwikkeling te doen, omdat dat lekker makkelijk is.

Poging één was een rol met niet al te spannende wandelfoto’s en wat Amersfoortse binnenstad, genomen met de Snapsights onderwatercamera en Lomography Lady Grey 400 film. Ik ontwikkelde 70 minuten, waarbij ik de eerste 30 seconden agiteerde, en na 30 minuten nog eens 30 seconden.

De negatieven zagen er oke uit, maar het waren toch vrij donkere foto’s. Dat komt denk ik vooral door de camera/weer combinatie. Van vorige caffenol-experimenten herinner ik me dat 400 iso film wat meer tijd nodig heeft, dat speelde misschien ook mee. Wat ook niet hielp was dat ik net iets te weinig ontwikkelaar had gemaakt, waardoor er een klein randje film niet ontwikkeld was. Ook blijkt er een kras op de onderwaterhuls te zitten, wat voor een onscherpe plek in beeld zorgt. Had ik hem net weer aan de praat gekregen… De foto´s zijn wat low-fi, met vrij grove korrel, maar wel sfeervol.

Snapsights onderwatercamera met Lomography Lady Grey 400 film ontwikkeld in beeronol.

Snapsights onderwatercamera met Lomography Lady Grey 400 film ontwikkeld in beeronol.

Snapsights onderwatercamera met Lomography Lady Grey 400 film ontwikkeld in beeronol.

Snapsights onderwatercamera met Lomography Lady Grey 400 film ontwikkeld in beeronol.

Snapsights onderwatercamera met Lomography Lady Grey 400 film ontwikkeld in beeronol.

Snapsights onderwatercamera met Lomography Lady Grey 400 film ontwikkeld in beeronol.

Poging twee was een rolletje Lomography Orca 100 film uit de Agfamatic 2008 pocket 110 dat al weken op ontwikkeling lag te wachten. Omdat dit 100 iso film was, dacht ik dat 70 minuten nu precies goed zou zijn. Ook hier weer de eerste 30 seconden agitatie, en na 30 minuten nog eens 30 seconden.

Ook dit zijn vrij donkere foto’s geworden, maar ook hier speelt de camera wel mee, die is ook niet zo lichtgevoelig. Ik heb wel wat zitten harken met de fixeer. De film was niet goed gefixeerd zag ik toen hij al uit de spoel was (aan de witte vlekken op de film), dus moest ik hem nog een keer door de fixeer halen. Daarna kon ik niet meer spoelen met zeepsop, waardoor er veel stof en watervlekken op de negatieven zijn gekomen. Nabewerken in Photoshop helpt wel wat, maar niet alles. Toch hebben ook deze foto’s wel wat, al zijn ze wat gruizig.

Agfa Agfamatic 2008 Pocket 110 met Lomography Orca 100 film ontwikkeld in beeronol.

Agfa Agfamatic 2008 Pocket 110 met Lomography Orca 100 film ontwikkeld in beeronol.

Agfa Agfamatic 2008 Pocket 110 met Lomography Orca 100 film ontwikkeld in beeronol.

Agfa Agfamatic 2008 Pocket 110 met Lomography Orca 100 film ontwikkeld in beeronol.

Agfa Agfamatic 2008 Pocket 110 met Lomography Orca 100 film ontwikkeld in beeronol.

Agfa Agfamatic 2008 Pocket 110 met Lomography Orca 100 film ontwikkeld in beeronol.

Als laatste besloot ik dan toch maar een rolletje vol te schieten met een degelijke camera met lichtmeter. Ik schoot een rol Fomapan Classic Professional 100 film in de Minolta XG-1. Omdat ik de vorige 100 iso foto’s nog wat donker vond, besloot ik deze 90 minuten te ontwikkelen. Ik gebruikte dezelfde lading beeronol, met eerst 30 seconden agitatie, en na 30 minuten nog 10 seconden.

Het resultaat mag er zijn wat mij betreft. Het zijn vrij dunne negatieven, maar ze lieten zich heel goed scannen tot lekker contrastrijke foto’s. En zowaar vrijwel zonder watervlekken en bijna geen stof: hup ik!

Minolta XG-1 met Fomapan Professional 100 film ontwikkeld in beeronol.

Minolta XG-1 met Fomapan Professional 100 film ontwikkeld in beeronol.

Minolta XG-1 met Fomapan Professional 100 film ontwikkeld in beeronol.

Minolta XG-1 met Fomapan Professional 100 film ontwikkeld in beeronol.

Minolta XG-1 met Fomapan Professional 100 film ontwikkeld in beeronol.

Minolta XG-1 met Fomapan Professional 100 film ontwikkeld in beeronol.

Advertenties